Moeilijke tijden maken sterke mensen

In gesprek met Ton van der Kroon, grondlegger mannenwerk en auteur 'De Terugkeer van de Koning'

LuMens podcast seizoen 5, aflevering 1

Ton van der Kroon wordt gezien als de grondlegger van het mannenwerk in Nederland. Nadat hij in 1988 in contact kwam met Robert Bly in Amerika, bracht hij het mannenwerk naar Europa. Hij geeft meer dan 35 jaar mannenworkshops, in Nederland, België, Gaza en Israël, samen met het team van Heart of Men. Daarnaast schreef hij 11 andere boeken over de grote wijsheidstradities in de wereld en het belang daarvan voor deze tijd.

30 jaar geleden, in 1996, kwam het boek ‘De terugkeer van de Koning’ uit: ‘het boek voor mannen over liefde, lust en leiderschap.’ Het boek werd een bestseller, is inmiddels in de 31e druk en is de inspiratiebron voor het mannenwerk in Nederland en België. Duizenden mannen gaan via workshops, cirkels en festivals op zoek naar zichzelf. Wat is er aan de hand met de man? Wat drijft hen? En waarom zijn ook veel jonge mannen zoekende? Ook podcasthost Ferdinand heeft de nodige vragen, zeker na zijn intense ervaringen in Ethiopië. Ferdinand was pas drie weken thuis toen deze podcast werd opgenomen, en is nog merkbaar aangedaan. Dit bracht een bijzonder openhartig, herkenbaar en bekrachtigend gesprek op gang.                                                 

Lees hieronder verder of bekijk direct de podcast:

Nieuwsbrief

Vervolg tekst:

Van Ton:

In 1994 schreef ik ‘De terugkeer van de Koning, het boek voor mannen over liefde, lust en leiderschap’. Ik was dertig jaar oud, en stond op het punt om vader te worden. Ik was onzeker, net als veel jonge mannen nu, voelde me minderwaardig, miste een vaderfiguur, en trachtte wanhopig om mijn plek in de wereld te vinden. Mijn leven was verre van heroïsch. Ik had mijn studie afgebroken, was in plaats daarvan op reis gegaan, was in Amerika het mannenwerk tegengekomen, had bij terugkeer dienstplicht geweigerd en leefde van een sociale uitkering. Soms ging ik naar een arbeidsbureau om gedesillusioneerd terug te keren. Ik begreep de wereld niet, en de wereld mij niet. Het enige dat me inspireerde was het geven van mannenworkshops, maar het leverde me niet veel meer op dan schulden, sociaal isolement en hoon in de media. Toen het boek uitkwam in 1996 stond ik doodsangsten uit. Ik had mijn ziel en zaligheid in het boek gelegd, maar vreesde een debacle: alsof de hele wereld over me heen zou vallen en me zou veroordelen. Het tegendeel gebeurde: tijdens de boekpresentatie kreeg ik een staande ovatie, en mijn vader vertelde in zijn speech dat-ie trots op me was. Jan Roelofs hield een wervelende speech en het boek werd gedoopt.

Het boek was het begin van een lange, moeizame weg. In de eerste tien jaren van het mannenwerk was er nauwelijks waardering, aandacht of begrip: ‘mannen die met trommeltjes in de bossen rituelen deden?!, hahahaha…’ Mijn enige houvast was het verhaal van de Wildeman, de weg van initiatie zoals ik die had geleerd van Robert Bly, de grootvader van het mannenwerk in Amerika. Ik maakte de archetypische ‘weg door de onderwereld’ mee. In plaats van gevierd en succesvol te zijn, daalde ik af naar de diepe krochten van het bestaan, of zoals Bly het beschreef: de weg van As. Op een gegeven moment zwierf ik met twee plastic tasjes over straat.

Mijn eigen downfall bereidde me voor op het meest intense werk dat ik in de vijftien jaar daarna zou gaan doen: traumawerk voor jonge mannen in de Gazastrook. Ik herkende hun pijn, hun wanhoop, hun angst en hun woede. Ik had zelf de bodem van het leven gezien, en had geen moeite om hen er eveneens doorheen te leiden. De meest pijnlijke en traumatische verhalen werden gedeeld, we huilden en lachten, en speelden en aten samen. Ik leerde Gaza - en daarmee de islamitische wereld - van binnenuit kennen, om erachter te komen dat er eigenlijk geen verschil is. Mannen zijn mannen, waar ook ter wereld. Ik schreef er later het boek ‘Ik hield van Gaza’ over. Na tien jaar traumawerk in Gaza besloot ik dat het tijd werd om de andere -Joodse - kant van het verhaal te verkennen: ik ging tien jaar mannenworkshops geven aan Israëlische mannen. Het gevolg van mijn werk was dat ik uiteindelijk beide volken en culturen in mijn hart sloot en opnieuw besefte hoe belangrijk mannenwerk is.

Ik leerde hoe vijanddenken en onverwerkt trauma kan leiden tot een voortdurende geweldsspiraal. Een eindeloze herhaling van slachtoffer en dader rol in wisselende samenstelling. Zolang mannen hun innerlijke pijn niet aankijken en oplossen, geven ze hun pijn door aan anderen. Het resultaat van deze cyclus is strijd, conflict en oorlog, tot en met genocide, zoals we uiteindelijk in de Gazastrook hebben gezien.

In Europa en Amerika werd intussen een andere beweging steeds sterker: een terugkeer naar de oude, patriarchale en toxische mannelijkheid. Mannen die vrouwen als prooi zien, hun onzekerheid verbloemen met grof gedrag, machismo en de zoektocht naar macht, seks en rijkdom. In Amerika is Donald Trump het schoolvoorbeeld van deze onvolwassen mannelijkheid, in Rusland Poetin en in Israël Netanyahu. Maar ook steeds meer Europese leiders nemen dit voorbeeld aan als toonbeeld van ‘echte mannelijkheid’. Daarbij worden mensen van kleur of andere religies als minderwaardig en ondergeschikt gezien. Afkeer en angst voor de islam en anti-semitisme vieren opnieuw hoogtij. Politici als Nigel Farage, Viktor Orban, Geert Wilders en andere mannen scharen zich bij deze groep van maffia-achtige leiders. Hun adagium: Altijd willen winnen, nooit opgeven, geen loser zijn, je kwetsbaarheden niet tonen, vrouwen en andere groepen kleineren, een grove bek opzetten en desnoods geweld gebruiken. Om zichzelf te verheffen, en hun eigen minderwaardigheid te verbloemen, hebben ze een vijand nodig. Een onvolwassen mannelijkheid gedijt op strijd, competitie en vijand denken en leidt uiteindelijk tot chaos, destructie en oorlog. Als mannen hun eigen schaduw, minderwaardigheid en pijn niet aankijken projecteren ze die op een ander, desnoods een ander volk of andere religie. We worden blijkbaar in deze tijd geregeerd door Scar, de innerlijke wond van de man.

Inmiddels heeft deze ontwikkeling een desastreus gevolg voor jonge mannen. Zij laten zich, bij gebrek aan positieve mannelijke voorbeelden, verleiden door dit nieuwe machismo met leiders als Andrew Tate, die jongeren gouden bergen, rijkdom, vrouwen en, seks voorhouden. Ze worden bekeerd tot een soort toxische, holle mannelijkheid, die vooral gericht is op de buitenkant. Ze hebben angst om de weg naar binnen te gaan, bang om hun eigen demonen onder ogen te zien. Ze zoeken hun zekerheid in status, materie, geld, seks of geweld. De andere kant van de medaille zien we jongeren waarbij de onzekerheid en gebrek aan identiteit naar binnen slaat, en wat eindigt in depressie, verslaving en zelfmoord. Beide soorten jonge mannen vinden de weg niet naar een gezonde mannelijkheid, en vliegen net als Icarus te dicht bij de zon, waardoor hun vleugels smelten, of storten neer in het water van depressie en emoties.

Deze vervorming van mannelijke identiteit kent allerlei neveneffecten en gevolgen, waarvan de meest pregnante steeds dichterbij komt: oorlog. Als we als mannen dit proces niet veranderen, stevenen we simpelweg af of complete destructie en sociale ontwrichting. Maar de vraag is of er geen andere wegen zijn om vrede te bereiken. Een glimpje hoop gloort in het feit dat duizenden mannen inmiddels begonnen zijn aan de ‘weg naar binnen’. Jaarlijks zijn er honderden mannencirkels, workshops en trainers en diverse grote mannenfestivals in Nederland en België. Inmiddels is ‘de Terugkeer van de Koning’ verschenen in de 31e druk. Het is het handboek geworden voor de mannenbeweging in Nederland en België. De zoektocht naar een gezonde mannelijkheid is begonnen, en meer dan nodig in de wereld van vandaag. Een mannelijkheid die mannen en vrouwen als gelijkwaardig ziet, die zorg draagt voor de aarde en voor jongere generaties en die als doel vrede heeft, en niet oorlog.

***
SPECIALE DANK aan Jan Roelofs, voor meer dan 30 jaar dierbare samenwerking en vriendschap. Dank aan ons geweldige team Dirk Koops, Sven Beijers, Vicky Froyen, waar we de laatste acht jaren intensief mee optrekken. Dank aan de nieuwe enthousiaste generatie mannen die mee op pad zijn: Eran Markose, Wietse van der Zweep, Roel Starren, Michel de Waele e.a. Dank aan alle mannen en collega’s die me in al die jaren hebben bijgestaan, opgevangen, gemotiveerd of geïnspireerd. Door jullie is er een bloeiende beweging van mannenwerk ontstaan. Alleen samen konden we zover komen!!

***

NB. Komend jaar zullen we een aantal extra activiteiten organiseren, naast onze vaste workshops in Orval. Zo is er een bijzondere men’s retreat in de woestijn van 19 - 26 april, begeleid door Ton samen met Eran uit Israël. En in het najaar komt er een viering van 30 jaar ‘De terugkeer van de Koning’, waarin Jan Roelofs opnieuw een toespraak zal houden, net zoals hij 30 jaar geleden het boek doopte.

Meer Info: www. tonvanderkroon. com

Boeken voor transformatie

Voor een nieuwe manier van leven. Krachtig en vrij.

De boeken geven een positief antwoord op de veelgestelde vraag: 'Hoe dan wel?'

Deze boeken zijn daardoor waardevolle documenten om in huis te hebben, voor deze Tijd van Transformatie.